بازداشت ده‌ها تن از فعالان مدنی آذربایجان در آستانه روز جهانی زبان مادری

21 فوریه 2014، ساعت 0:33
حقوق بشر ایران، ۲ اسفندماه ۱۳۹۲: همزمان با روز جهانی‌ زبان مادری، ده‌ها نفر در شهر اهر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند. رادیو زمانه  در این مورد گزارشی تهیه کرده است که بخشی از این گزارش بدین شرح است: ده‌ها تن از فعالان مدنی آذربایجان روز یکم اسفندماه در شهر اهر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند. آن‌ها به‌مناسبت روز جهانی زبان مادری گرد هم آمده بودند.

صالح کامرانی، وکیل دادگستری، به زمانه گفت: ‌«تاکنون اسامی ۶۰ تن از این فعالان مشخص شده و پیگیری خانواده‌ها بی‌نتیجه‌ مانده است.»

این وکیل دادگستری افزود: «شمار بازداشت‌شدگان نزدیک به صد نفر است و این افراد در پاسگاه شماره ۱۲ کلانتری اهر نگهداری می‌شوند. »

این دسته از فعالان مدنی در منزل اکبر ابولزاده یکی از فعالان مدنی اهر گرد هم آمده بودند.

ضرب و شتم فعالان

صالح کامرانی می‌گوید، نیروهای انتظامی یک ساعت قبل از بازداشت این افراد منزلی را که در آن مراسم زبان مادری برگزار شده بود، محاصره کرده بودند. ظاهراً نیروهای انتظامی در این یک ساعت منتظر صدور حکم بازداشت شرکت‌کنندگان مراسم از سوی دادگاه بوده‌اند.

نیروهای امنیتی در حین بازداشت دو تن از آنان را مورد ضرب و شتم قرار می‌دهند.

به‌گفته این وکیل دادگستری جمعی از خانواده‌ها برای پیگیری به پاسگاه شماره ۱۲ کلانتری اهر مراجعه می‌کنند، اما از ورود آنان به داخل پاسگاه جلوگیری می‌شود.

این افراد از شهرهای مختلف ترک‌نشین در اهر جمع شده بودند و تعدادی از آنان مانند عباس لسانی، روزبه سعادتی، میثم آزادی و فردین مرادپور سابقه بازداشت و زندان نیز داشته‌اند.

 «دولت قانون را نقض می‌کند»

صالح کامرانی می‌گوید، در دو سال گذشته نیز این‌گونه مراسم در اهر برگزار شده بود، اما برخوردی از سوی نیروهای دولتی دیده نشده بود.

این وکیل دادگستری می‌افزاید، مطالبات فعالان آذربایجان به استناد به قوانین موجود کشور و قوانین حقوق بشر ناظر بر حق برخورداری از زبان مادری بوده است.

به‌گفته وی، در این‌گونه مراسم‌ به‌طور معمول راه‌های رسیدن به حق استفاده از زبان مادری از سوی فعالان بررسی می‌شود.

صالح کامرانی به پیشینه برگزاری مراسم زبان مادری در شهرهای ترک‌نشین ایران اشاره می‌کند و می‌گوید، در دوران اصلاحات چندین بار این مراسم با کسب اجازه در تبریز و برخی مکان‌ها مانند دانشگاه برگزار می‌شد. اما در دوره محمود احمدی‌نژاد هیچ‌گونه مجوزی صادر نشد. برای همین فعالان در منازل گرد هم می‌آمدند. اگر اجازه برگزاری مراسم زبان مادری داده نمی‌شود، دولت است که قانون را نقض می‌کند. از قرائن معلوم است که امسال نیز مجوز صادر نشده و به همین دلیل در منازل مراسم را برگزار کرده‌اند.

زبان ترکی ممنوع

صالح کامرانی می‌گوید بسیاری از فعالان مدنی آذربایجان به دلیل پیگیری مسئله زبان مادری در سال‌های اخیر بازداشت و به زندان محکوم شدند.

این وکیل دادگستری که وکالت چندین تن از آنان را به عهده داشته است، اشاره می‌کند که برخی از آنان تنها به دلیل نوشتن شعر و چاپ تقویم به زبان ترکی بازداشت شده‌اند و در دادگاه‌ها به اتهام‌هایی مانند اقدام علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام روبه‌رو شده‌اند.

او به‌عنوان نمونه به اتهام‌های دو تن از بازداشت‌شدگان به نام‌های ابراهیم نوری و غلام‌رضا امانی اشاره می‌کند که در سال‌های گذشته به دلیل سرودن شعر و تلاش برای برگزاری مراسم زبان مادری از سوی نیرو‌های امنیتی بازداشت شده بودند. به‌گفته این وکیل دادگستری، غلام‌رضا امانی در یک «حادثه رانندگی مشکوک» همراه برادرش چند سال پیش جان خود را از دست داد.

صالح کامرانی: بسیاری از فعالان مدنی آذربایجان به دلیل پیگیری مسئله زبان مادری در سال‌های اخیر بازداشت و به زندان محکوم شدند.

 حق آموزش به زبان مادری، در بسیاری از اسناد و پیمان‌های حقوق بشری مانند منشور زبان مادری، اعلامیه جهانی حقوق زبانی، بندهای سه و چهار ماده چهار اعلامیه حقوق اشخاص متعلق به اقلیت‌های قومی، ملی، زبانی و مذهبی، ماده ۳۰ کنوانسیون حقوق کودک، ماده ۲۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و… مورد تأکید قرار گرفته است.

در اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی بر حق تحصیل به زبان مادری در کنار زبان فارسی در مدارس تأکید شده است. در سال ۲۰۰۰ یونسکو ۲۱ فوریه (دوم اسفندماه) هر سال را به عنوان روز جهانی زبان مادری مقرر کرد.