آنیشا اسداللهی
سن: ۳۶ سال
حوزه فعالیت: فعال حقوق کارگران
وضعیت: آزاد
وضعیت حقوقی: -
حقوق نقض‌شده: بازداشت خودسرانه، فقدان دادرسی عادلانه و روند قانونی، حبس در سلول انفرادی، محرومیت از دسترسی به وکیل
آنیشا (مریم) اسداللهی، فعال حقوق کارگران، معلم، مترجم و نویسنده‌ای است که در حوزه‌های مختلف ازجمله حقوق زنان و کارگران، مقالات و کتاب‌هایی را ترجمه کرده است.
این فعال کارگری نخستین‌بار ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ مقابل مجلس شورای اسلامی در تجمع کارگران به‌مناسبت روز جهانی کارگر بازداشت و به زندان قرچک ورامین منتقل و پس از مدتی با قید وثیقه به‌طور موقت آزاد شد. او پس از بازداشت مجدد در ۲۸ خرداد همان سال به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل و پس‌از مدت طولانی نگهداری در سلول انفرادی و انجام بازجویی‌ها، بار دیگر با تودیع وثیقه از زندان آزاد شد.
شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب در پاییز ۱۳۹۸ اسداللهی را بابت اتهام «اخلال در نظم عمومی» به یک سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرد که مدت ۶ ماه از دوران محکومیت او نیز به‌حالت تعلیق درآمد. براساس این حکم همچنین، ۳ ماه از دوران محکومیت تعزیری او به مجازات جایگزین حبس، ازجمله خدمت رایگان به جانبازان و رونویسی از چند جلد کتاب مورد نظر دادگاه تبدیل شد؛ بعد از احضار و مراجعه به دادسرا در ۱۴ دی‌ماه، او برای اجرای حکم به زندان اوین منتقل شد و با احتساب مدتی که پیش‌تر در بازداشت گذرانده بود، اول بهمن همان سال، از زندان آزاد شد.
در ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ مأموران امنیتی بار دیگر او و همسرش کیوان مهتدی را بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل کردند. وزارت اطلاعات اتهام این زوج فعال کارگری را «همکاری با یک تیم خارجی» اعلام و ادعا کرد که این زوج قصد داشتند با دو شهروند فرانسوی (سسیل کوهلر و ژاک پاری) که برای «جاسوسی و ایجاد آشوب» به ایران رفته بودند «هسته ضد امنیتی» ایجاد کنند. این درحالی است که طبق گفته وکیل او، امیر رئیسیان، هیچ‌گونه مدرک مستند قانونی، مبنی‌بر جاسوس بودن شهروندان فرانسوی وجود نداشت و این اسداللهی و مهتدی نیز تنها به‌عنوان مترجم در جلسات فعالان کارگری و صنفی معلمان شرکت کرده بودند. اسداللهی ۲۹ مرداد همان سال، با وثیقه به‌صورت موقت از زندان اوین آزاد شد.
او ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ در آستانه روز جهانی کارگر به همراه چند فعال کارگری در خانه محمد حبیبی، معلم و فعال صنفی، با یورش خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی بازداشت و ۱۱ روز بعد، با وثیقه از زندان اوین آزاد شد.
شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری، در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲، اسداللهی را به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» به پنج سال و به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۸ ماه حبس محکوم کرد. به گفته این فعال کارگری، استوری‌‌اش در اعتراض به اعدام محسن شکاری و مجیدرضا رهنورد مصداق تبلیغ علیه نظام قرار گرفت. دادگاه تجدیدنظر استان تهران تیرماه ۱۴۰۲ این حکم را عیناً تأیید کرد و اسداللهی یک ماه بعد برای اجرای حکم به زندان اوین منتقل شد.
با پذیرش اعاده دادرسی در دیوان‌عالی کشور در خرداد ۱۴۰۳ حکم این فعال کارگری به سه سال و هفت ماه کاهش یافت.
پس‌از حمله اسرائیل به زندان اوین در تیرماه ۱۴۰۴ آنیشا اسداللهی همراه سایر زندانیان زن به زندان قرچک ورامین منتقل و در تاریخ ۱۷ مهر به زندان اوین بازگردانده شد. او در تمام دوران حبس از مرخصی محروم ماند و سرانجام در اول اسفند ۱۴۰۴ پس از پایان دوران محکومیت از زندان اوین آزاد شد.