سایه صیدال

11 ژوئیه 2026، ساعت 17:58

سایه صیدال

 

سن: ۴۷ سال
حوزه فعالیت: فعال مدنی
وضعیت: آزاد به‌صورت مشروط
وضعیت حقوقی: ۵ سال ممنوعیت خروج از کشور، فعالیت رسانه‌ای و فعالیت در فضای مجازی 
حقوق نقض‌‌شده: بازداشت خودسرانه، فقدان دادرسی عادلانه و روند قانونی، حبس انفرادی طولانی مدت، محرومیت از رسیدگی درمانی ، محرومیت از شغل، آزار و شکنجه، آزار و اذیت خانواده

 

 

مهوش (سایه) صیدال تدوئی، فعال مدنی و دارای دکترای حقوق بین‌الملل، با فعالیت در کلاب‌هاوس و رسانه‌های اجتماعی، ضمن انتقاد صریح از سیاست‌های مسئولان جمهوری اسلامی، با حجاب اجباری و صدور احکام اعدام مخالفت کرده است. او همچنین از حامیان خانواده‌های دادخواه و کشته‌شدگان اعتراضات است. 

این فعال مدنی به‌دلیل فعالیت‌ها و حمایت‌هایش از اعتراضات «زن، زندگی،آزادی» از محل کارش در شهرداری تهران اخراج و ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد. او اول مردادماه با قرار وثیقه آزاد شد.   

در مهرماه همان سال، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری، صیدال را به اتهام «نشر اکاذیب» به یک سال حبس، پرداخت جزای نقدی و پنج سال ممنوعیت استفاده از شبکه‌های اجتماعی، فعالیت رسانه‌ای و خروج از کشور محکوم کرد. با این‌که حکم حبس او به‌مدت پنج سال تعلیق شده بود، صیدال ۱۵ مهر ۱۴۰۳ پس از حضور در دادسرای اوین، بدون تفهیم اتهام، بازداشت و به بند زنان زندان اوین، منتقل شد و محکومیت تعلیقی او به تعزیری تغییر کرد.

شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران دو ماه بعد، صیدال را به اتهاماتی ازجمله «نشر اکاذیب و تبلیغ علیه نظام» و حضور بدون حجاب اجباری در اماکن عمومی، به دو سال زندان و جزای نقدی محکوم کرد. انتشار پست‌هایی در شبکه‌های اجتماعی با موضوعات حملات شیمیایی به مدارس دخترانه، حمایت از خانواده‌های دادخواه و مخالفت با مجازات اعدام از دلایل این اتهامات عنوان شدند.

این فعال مدنی ۱۵ بهمن ۱۴۰۳، پس از بازگشت از مرخصی درمانی به زندان، از پوشیدن چادر امتناع کرد و مأمور حفاظت در شعبه یک اجرای احکام دادسرای اوین او را مورد ضرب‌وشتم و توهین قرار داد. صیدال یک ماه بعد در پرونده‌ای جدید در دادسرای اوین به اتهام «تخریب اموال و اخلال در نظم عمومی» تفهیم اتهام شد

این فعال مدنی ۳۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ از درون زندان نامه‌ای سرگشاده با عنوان «حق سلامت، قربانی سیاست سرکوب» خطاب به نهادهای بین‌المللی منتشر کرد و به‌دنبال آن، از ۴ خرداد ۱۴۰۴ در اعتراض به محرومیت زندانیان از رسیدگی درمانی، اعتصاب غذا و دارو کرد. او پس از ۱۶ روز با موافقت مدیر زندان اوین برای رسیدگی به مطالباتش به اعتصاب خود پایان داد. او همچنین در میانه جنگ ۱۲روزه جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا، در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۴۰۴، با انتشار نامه‌‌ای سرگشاده از زندان اوین، به سیاست‌های «جنگ‌طلبانه» و رعایت‌نشدن تعهدات بین‌المللی جمهوری اسلامی و بی‌توجهی به وضعیت زندان‌ها اعتراض کرد و خواستار آزادی زندانیان سیاسی در شرایط جنگی شد.

صیدال پس از حمله اسرائیل به زندان اوین، به زندان قرچک ورامین منتقل شد و در یک پیام صوتی از داخل زندان، با اشاره به شرایط فاجعه‌بار زندان قرچک گفت که جمهوری اسلامی عامدانه زندانیان سیاسی را به این زندان منتقل کرده است تا آنها را به کشتن بدهد؛ در تصویری نیز که از او در زمان آزادی از زندان قرچک برای اعزام به مرخصی درمانی یک‌هفته‌ای در مردادماه ۱۴۰۴ منتشر شد، عبارت «شکنجه‌‌گاه قرچک» بر دستش نوشته شده بود.

فاطمه صیدال، خواهر سایه، نیز درپی انتشار فایل صوتی در حمایت از خواهرش، از شرکت حفاری شمال اخراج شد.

این فعال مدنی از دی‌ماه ۱۴۰۴ به مرخصی اعزام شد و درحالی‌که خارج از زندان به‌سر می‌برد، ۱۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ حکم آزادی مشروط دریافت کرد. او پس‌از گذراندن یک‌سال‌ونیم از محکومیت حبس دوساله‌اش، اکنون آزاد، اما همچنان همچنان مشمول حکم ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت فعالیت رسانه‌ای و مجازی است.