پژمان ساعدی، ۲۱ ساله در زندان قروه اعدام شد
سازمان حقوق بشر ایران؛ ۳۰ خرداد ۱۴۰۵: حکم اعدام یک زندانی بهنام پژمان ساعدی که پیشتر در پروندهای با اتهام «قتل عمد» بازداشت و با مراسم قسامه به قصاص نفس محکوم شده بود، صبح روز دوشنبه ۲۲ دیماه ۱۴۰۴ در زندان قروه به اجرا درآمده است.
بنابه اطلاع سازمان حقوق بشر ایران، سحرگاه روز دوشنبه ۲۲ دی ماه ۱۴۰۴، حکم اعدام یک مرد در زندان قروه اجرا شد. هویت این زندانی که با اتهام «قتل عمد» به قصاص نفس محکوم شده بود، پژمان ساعدی، ۲۱ ساله احراز شده است.
یک منبع مطلع درباره روند پر ابهام دادرسی این زندانی به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «پژمان ساعدی شهروند کُرد اهل شهرستان دهگلان بود و حدود سه سال پیش به اتهام قتل بازداشت و به قصاص نفس محکوم شده بود. او در دادگاه بدوی از این اتهام تبرئه شد و حتی قرار بود با تودیع سند ۲۰۰ میلیون تومانی آزاد شود، اما شاکیان پرونده با آوردن افرادی برای ادای سوگند و اجرای مراسم قسامه، مسیر پرونده را تغییر دادند و او در نهایت به قصاص محکوم شد. پژمان تا آخرین لحظه اجرای حکم، منکر ارتکاب قتل بود.»
قسامه یکی از روشهای اثبات جرم در فقه و قانون ایران است که زمانی بهکار میرود که دلایل و مدارک کافی برای اثبات قتل وجود نداشته باشد اما «لوث» (ظن و گمان قوی) نسبت به متهم مطرح شود. در این حالت، اولیای دم میتوانند با سوگند خوردن ۵۰ مرد از بستگان خود، حکم قصاص را علیه متهم برقرار کنند. در قسامه هیچ دلیل مادی یا مستند قضایی لازم نیست و حکم تنها بر اساس سوگند گروهی از بستگان شاکی صادر میشود. این سازوکار بهدلیل احتمال خطا و سوءاستفاده، همواره مورد انتقاد جدی مدافعان حقوق بشر بوده است.
این منبع همچنین افزود: «برای آزادی موقت او قرار وثیقه و سندی به ارزش ۲۰۰ میلیون تومان تعیین کرده بودند، اما خانواده نتوانست آن را فراهم کند و به همین دلیل، آزاد نشد و پروندهاش در نهایت به اجرای حکم رسید.»
تا لحظه تنظیم این خبر، رسانههای داخل ایران و منابع رسمی اجرای حکم پژمان ساعدی را اعلام نکردهاند.
قتل عمد در ایران درجهبندی ندارد. در نتیجه، هر نوع قتلی فارغ از شدت و ضعف و انگیزه متهم، میتواند منجربه صدور حکم اعدام شود. براساس قانون مجازات اسلامی، تمامی انواع قتل عمد تنها یک مجازات (قصاص نفس) دارند و مواردی چون «دفاع مشروع» یا «نزاع ناخواسته» تأثیر چندانی بر روند صدور حکم ندارد.
برپایه گزارش سالانه سازمان حقوق بشر ایران، در سال ۲۰۲۵ دستکم ۷۴۷ نفر با اتهام قتل در ایران اعدام شدند. در سال ۲۰۲۴، براساس قوانین قصاص دستکم ۴۱۹ حکم اعدام با اتهام قتل اجرا شد. این تعداد دستکم ۲۸۲، ۲۸۸ و ۱۸۳ نفر در سالهای ۲۰۲۳، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۱ بوده است. سال ۲۰۲۵ بالاترین تعداد سالانه اعدامهای قصاص از سال ۲۰۱۰ تاکنون را داشت.
تصویر زیر متعلق به پژمان ساعدی است:
