ویدا ربانی
سن: ۳۶ سال
حوزه فعالیت: روزنامهنگار
وضعیت: آزاد با وثیقه
وضعیت حقوقی: دو سال حبس تعلیقی
حقوق نقضشده: بازداشت خودسرانه، فقدان دادرسی عادلانه و روند قانونی، محرومیت از حق دسترسی به وکیل، محرومیت از رسیدگی درمانی، محرومیت از مرخصی، حبس در سلول انفرادی
ویدا ربانی روزنامهنگار، عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران و کارشناس ارشد علوم سیاسی است که در روزنامههایی مانند شرق و هفتهنامه صدا، مقالاتی منتشر کرده است. او ازجمله مدافعان حقوق بشری است که حتی از داخل زندان، در واکنش به اجرای گسترده احکام اعدام در ایران، در حیاط بند زنان زندان اوین تجمع کردند.
این روزنامهنگار از دیماه ۱۳۹۸ که حین تهیه گزارش درباره اعتراضهای مردمی به سرنگونشدن هواپیمای اوکراینی با موشکهای سپاه پاسداران دستگیر شد، چندینبار بازداشت شده است. شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب مردادماه ۱۴۰۱ او را در پرونده مربوطبه دعوت و فراخوان برای تجمع اعتراض به سرنگونی هواپیمای اوکراینی، به اتهام «توهین به مقدسات» به پنج سال حبس، به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» به چهار سال حبس، به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به هشت ماه و به اتهام «اخلال در نظم» به هشت ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق تعزیری محکوم شد که دادگاه دو پنجم از حکم قابلاجرا در این پرونده را تعلیق کرد.
پساز آغاز اعتراضات جنبش «زن، زندگی، آزادی» ربانی ۲ مهرماه ۱۴۰۱ بار دیگر بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. دیماه همان سال، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری، این روزنامهنگار را به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» به هفت سال و به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۱۵ ماه حبس محکوم کرد. شرکت در تجمع روبهروی بیمارستان کسری (بیمارستانی که ژینا (مهسا) امینی پساز ضربوشتم مأموران گشت ارشاد در آن بستری بود) و نیز شرکت در تجمع برای مقابله با حجاب اجباری، برخی از مصادیق اتهامات او بودند. این حکم در دادگاه تجدیدنظر تأیید ولی بعدتر، مشمول عفو شد.
این روزنامهنگار در دوران حبس، با وجود نیاز به درمان خارج از زندان، از دریافت مراقبتهای پزشکی لازم محروم بود و اعتصاب غذا کرد. او اردیبهشت ۱۴۰۲ درپی وخامت وضعیت جسمانیاش بهدلیل عدم رسیدگی پزشکی، از زندان اوین به بیمارستان منتقل شد. ربانی خردادماه ۱۴۰۲ در نامهای سرگشاده، خبرگزاری میزان، رسانه رسمی قوه قضائیه جمهوری اسلامی، را به افشای اطلاعات خصوصی پزشکی متهم کرد و نوشت که حکومت برای «بیحیثیتکردن» فعالان سیاسی و مدنی از بیماریهای اعصاب و روان بهعنوان ننگ استفاده میکند. پیشتر این خبرگزاری اعلام کرده بود که دلیل منتقلنشدن ربانی به مراکز درمانی، سابقه قبلی او در استفاده از داروهای اعصاب و روان است. این روزنامهنگار در نامهاش درباره پخش آسان و بیدردسر داروهای اعصاب و روان و آرامبخش درمیان بازداشتشدگان در جریان اعتراضات نیز افشاگری کرد.
ویدا ربانی ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ با آزادی مشروط از زندان اوین آزاد شد، در حالیکه حدود چهار ماه از محکومیتش باقی مانده بود و دو سال از حبس او بهمدت پنج سال تعلیق شده بود. پس از سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، او از امضاکنندگان بیانیهای بود که رهبر جمهوری اسلامی را مسئول کشتار معترضان میدانست و خواستار محاکمه عاملان و پایان حکومت شد. در پی انتشار این بیانیه، او در ۱۱ بهمن بازداشت و به زندان مرکزی تنکابن منتقل شد. ویدا ربانی در بازداشتگاه آگاهی ساری و سپس در زندان مورد ضربوشتم قرار گرفت و آثار کبودی بر بدنش مشاهده شده و بهدلیل رعایتنکردن حجاب اجباری با خشونت، ازجمله کشیدن و کندن مو، مواجه شده است. او در اعتراض به نگهداری در زندانی خارج از شهر محل سکونتش، از ۱۷ بهمنماه دست به اعتصاب غذا زد و ۲۸ بهمنماه با تودیع وثیقه از زندان تنکابن آزاد شد.