اعدام مرضیه نیری در زندان قزوین؛ قربانی کودک-همسری
سازمان حقوق بشر ایران؛ ۱۸ مرداد ۱۴۰۵: حکم اعدام یک زن جوان بهنام مرضیه نیری که با اتهام «قتل عمد» به قصاص نفس محکوم شده بود، در زندان مرکزی قزوین (چوبیندر) به اجرا درآمد. او که قربانی ازدواج اجباری در سن ۱۷ سالگی بود، در زمان وقوع حادثه کمی بیش از ۱۸ سال داشت و دادگاه ادعای دفاع مشروع وی را نادیده گرفت.
بنا به اطلاع سازمان حقوق بشر ایران، صبح روز شنبه ۱۷ مردادماه ۱۴۰۵، حکم اعدام یک زن در زندان مرکزی قزوین به اجرا درآمد. هویت این زندانی که با اتهام «قتل عمد» به قصاص نفس محکوم شده بود، مرضیه نیری، ۲۴ ساله احراز شده است.
یک منبع مطلع درخصوص جزئیات پرونده این زندانی به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «مرضیه نیری که اهل یکی از روستاهای حدفاصل قزوین و کرج بود، قربانی ازدواج اجباری در کودکی بود. او شش سال پیش، زمانی که تنها ۱۷ سال داشت، با فشار و اجبار خانوادهاش به عقد مردی بهنام داود درآمد که از ابتدا علاقهای به او نداشت. همسر مرضیه با دو نفر دیگر در زمینه املاک شریک بود و غالبا بساط مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی را در خانه پهن میکرد. مرضیه متوجه شده بود که دوستان همسرش در حالت مستی قصد نزدیک شدن و تعرض به او را دارند، اما همسرش در قبال این موضوع سکوت میکرد و مانع حضور آنها در خانه نمیشد.»
این منبع در ادامه توضیح داد: «اوایل مهر ماه پنج سال پیش، زمانی که مرضیه ۱۸ ساله بود، داود به همراه یکی از شرکایش بهنام علیرضا برای صرف ناهار به خانه میآیند و پس از مصرف زیاد مشروبات الکلی، علیرضا در حضور همسر مرضیه به او نزدیک شده و قصد تعرض به وی را میکند. مرضیه برای دفاع از خود با چاقوی آشپزخانه ضربهای به علیرضا میزند که باعث مجروح شدن او میشود و در ادامه همسرش را نیز با همان چاقو به قتل میرساند. او پس از این حادثه از خانه فرار کرده و به برادرش پناه میبرد، اما برادرش با دادن وعده نجات، پس از چهار روز او را به پلیس تحویل میدهد.»
این منبع مطلع درباره روند دادگاه افزود: «مرضیه در دادگاه قسم خورد که بارها از سوی دوستان همسرش در معرض تعرض قرار گرفته بود و در روز حادثه تنها برای دفاع از شرافت و جان خود دست به چاقو برده است. اما علیرضا که از ضربه چاقو جان سالم به در برده بود، در دادگاه تمام اعترافات مرضیه را رد کرد و مدعی شد مرضیه با شخص دیگری در ارتباط بوده و به دنبال بهانه برای قتل همسرش بوده است. دادگاه بدون توجه به مستندات و شرایط روانی مرضیه، دفاع مشروع او را نپذیرفت و با پافشاری خانواده همسرش (اولیای دم) بر عدم گذشت، او به قصاص محکوم شد.»
اعدام این زندانی تا لحظه تنظیم این خبر از سوی رسانههای داخل ایران و یا منابع رسمی اعلام نشده است.
زنان و مجازات اعدام در ایران: دریچهای به آسیبشناسی جنسیتی مجازات مرگ
بر اساس آمارهای ثبتشده، با اعدام مرضیه نیری، شمار زنان اعدامشده در زندانهای ایران از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون به ۱۴ نفر رسید.
ایران بالاترین میزان اعدام زنان در جهان را دارد، بهطوری که دستکم ۴۸ زن در سال ۲۰۲۵ در ایران اعدام شدند که نسبتبه سال گذشته میلادی ۵۵ درصد افزایش داشته است و بالاترین آمار ثبتشده تاکنون است.
عدم درجهبندی برای قتل عمد در ایران باعث میشود هر نوع قتلی فارغ از شدت و ضعف و انگیزه متهم، منجر به صدور حکم اعدام شود. طبق قانون مجازات اسلامی، تمامی انواع قتل عمد تنها یک مجازات (قصاص نفس) دارند و مواردی چون «دفاع مشروع» یا «نزاع ناخواسته» تأثیر چندانی بر روند صدور حکم ندارد.
طبق گزارش سالانه سازمان حقوق بشر ایران، در سال ۲۰۲۵ دستکم ۷۴۷ نفر با اتهام قتل در ایران اعدام شدند. در سال ۲۰۲۴ دستکم ۴۱۹ اعدام به اتهام قتل و بر اساس قوانین قصاص اجرا شد. این تعداد در سال ۲۰۲۳ برابر با ۲۸۲، در سال ۲۰۲۲ برابر با ۲۸۸ و در سال ۲۰۲۱ برابر با ۱۸۳ اعدام بود. سال ۲۰۲۵ بالاترین تعداد سالانه اعدامهای قصاص از سال ۲۰۱۰ تاکنون را داشت.
تصویر زیر متعلق به مرضیه نیری است:
