اعدام‌ها به اتهام محاربه، بغی و افساد فی‌الارض در سال ۲۰۲۳

اتهامات امنیتی محاربه، افساد فی‌الارض و بغی (قیام مسلحانه) در طول ۴۵ سال گذشته برای اعدام تعداد بی‌شماری از زندانیان با جرایم سیاسی و عادی استفاده شده است. از دهه ۶۰ تا به امروز، دادگاه‌های انقلاب در سراسر کشور براساس اعترافات تحت شکنجه در دادگاه‌های نمایشی، احکام اعدام صادر کرده‌اند. از معترضان و مخالفان حکومت گرفته، تا متهمان به سرقت مسلحانه،  جاسوسی، قاچاق انسان و تروریسم، همگی در طول چند دهه، با اتهامات امنیتی روبه‌رو شده‌اند. اتهام‌های امنیتی بر دامنه گسترده‌ای از به‌اصطلاح جرایم اطلاق می‌شود و هدف از آن، ارعاب و ایجاد ترس در جامعه بوده است. در سال ۲۰۲۳ شاهد افزایش قابل توجهی در تعداد این موارد بودیم و دست‌کم ۳۹ نفر به‌دلیل اتهامات امنیتی اعدام شدند؛ این درحالی‌ است که در سال ۲۰۲۲ میلادی ۱۶ نفر، در سال ۲۰۲۱ میلادی ۱۳ نفر، در سال ۲۰۲۰ میلادی ۱۵ نفر و در سال ۲۰۱۹ میلادی ۹ نفر با این اتهامات اعدام شده بودند.

حقایقی درباره اعدام‌های سال ۲۰۲۳ به اتهام محاربه، بغی و افساد فی‌الارض

• دست‌کم ۳۹ نفر با اتهامات محاربه، بغی و افساد فی‌الارض اعدام شدند
• ۲۶ مورد از این اعدام‌ها را منابع رسمی اعلام کردند
• ۶ معترض در میان اعدام‌شدگان بودند
• یک زندانی سیاسی برای جرمی که گفته می‌شود بیش‌از ۴۰ سال پیش مرتکب شده بود، اعدام شد
• ۸ زندانی سیاسی کُرد، ۷ زندانی سیاسی بلوچ و ۳ زندانی سیاسی عرب درمیان اعدام‌شدگان بودند
• ۵ نفر به اتهام سرقت مسلحانه اعدام شدند
• ۶ نفر به اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شدند
• ۲ تبعه افغانستان درمیان این اعدام‌شدگان بودند
• ۲ شهروند دوتابعیتی اعدام شدند
• ۵ مورد از این اعدام‌ها در ملأعام انجام شد
• ۲ نفر از مردان اعدام‌شده از مقام‌های پیشین جمهوری اسلامی بودند

اعدام شدگان به اتهام‌های محاربه، بغی و افساد فی‌الارض

سرکوت احمدی

سرکوت (آرش) احمدی زندانی سیاسی کرد بود که در آذرماه ۱۳۹۹ زمانی که می‌خواست از کشور خارج شود، در مرز ایران و ترکیه به‌دست نیروهای سپاه پاسداران دستگیر شد. او به اتهام «محاربه از طریق عضویت در حزب کومله و قتل یکی از ماموران انتظامی راهنمایی‌ورانندگی» در شهر روانسر واقع‌در استان کرمانشاه به اعدام محکوم شد. اعترافات اجباری سرکوت از رسانه دولتی جمهوری اسلامی پخش شد. او سوم اسفند ۱۴۰۱ بدون اطلاع خانواده‌اش و به‌صورت مخفیانه در زندان مرکزی کرمانشاه اعدام شد.[1]

محی‌الدین ابراهیمی

زندانی سیاسی کرد، محی‌الدین ابراهیمی، کولبری بود که در تاریخ ۱۲ آبان‌ماه ۱۳۹۶ پس‌از زخمی‌شدن از ناحیه پاها در اثر اصابت گلوله، به‌دست نیروهای سپاه بازداشت شد. یکی از برادرانش هم پیش‌تر حین کولبری با شلیک نیروهای مرزبانی کشته شده بود. محی‌الدین نان‌آور ۱۲ نفر، ازجمله یک کودک دارای معلولیت جسمی و خانواده برادرش، بود. او که برای پذیرش اتهامات ساختگی نگهداری و حمل اسلحه و عضویت در گروه‌های سیاسی شکنجه شده بود، از دسترسی به وکیل در دادگاه و روند قضایی و دادرسی عادلانه محروم شد. او پیش از اعدامش در زندان مرکزی ارومیه که در ۲۶ اسفند ۱۴۰۱ انجام شد[2]، بی‌عدالتی‌هایی را که در حقش شده بود، در نامه‌ای  خطاب به سازمان حقوق بشر ایران بازگو کرد.[3] فرزندش فخرالدین یک روز پیش از اعدام او، در آخرین ملاقاتش با پدر مورد ضرب‌وشتم نگهبانان زندان قرار گرفت و ساعت‌ها در بازداشت به سر برد. فخرالدین بعداً در شعبه ۱۱۳ دادگاه کیفری دو ارومیه به اتهام «تخریب شیشه در نگهبانی دادگاه تجدیدنظر» به یک سال حبس تعزیری و دو سال حبس تعلیقی محکوم شد.[4]

ادریس بیلرانی، محمد براهویی انجمنی و محمدکریم بارکزایی آکسون

ادریس بیلرانی، محمد براهویی انجمنی و محمدکریم بارکزایی آکسون زندانیان سیاسی بلوچی بودند که سازمان اطلاعات سپاه آن‌ها را برای گرفتن اعتراف اجباری به شدت تحت شکنجه قرار داد. آن‌ها به اتهام «افساد فی‌الارض از طریق مشارکت در اقدام تروریستی انفجار ۲ بمب‌گذاری در کلانتری ۱۲ زاهدان در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۹۷، مشارکت در اقدام تروریستی انفجار بمب در مسیر عبورومرور خودروی گشت انتظامی در تاریخ ۴ تیر ۱۳۹۸ که منجر به زخمی و مجروح‌شدن چند نفر از ماموران انتظامی و تخریب اموال عمومی و دولتی شد و قاچاق تجهیزات ساخت بمب» به اعدام محکوم شدند. اعدام آن‌ها ۲۲ آبان ۱۴۰۲ به‌صورت مخفیانه و بدون اطلاع خانواده‌هایشان در زندان مرکزی زاهدان انجام شد.[5]

قاسم آبسته و ایوب کریمی

قاسم آبسته و ایوب کریمی اقلیت‌های کرد-سنی بودند که همراه با انور خضری، داوود عبداللهی، فرهاد سلیمی، خسرو بشارت و کامران شیخه در بهمن ۱۳۸۸ دستگیر شدند. به گفته یکی از نزدیکان قاسم، این هفت مرد را در دوره بازداشت «برای اخذ اعتراف اجباری شکنجه روحی و فیزیکی کرده بودند و آثار این شکنجه‌ها با وجود گذشت چند سال، همچنان بر بدن قاسم دیده می‌شد». آن‌ها در اسفندماه سال ۱۳۹۴ به اتهام محاربه و افساد فی‌الارض از طریق «اقدام مسلحانه و عضویت در یک گروه سلفی جهادی» در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شدند. قاسم ۱۴ آبان‌ماه[6] و ایوب در ۸ آذر ۱۴۰۲[7]، هردو در زندان قزل‌حصار اعدام شدند.

 گداعلی (هرمز) صابرمطلق

گداعلی صابرمطلق از زندانیان سیاسی در دهه ۶۰ بود که به‌دلیل حمایت از سازمان مجاهدین خلق ایران و قتل یکی از مسئولان جمهوری اسلامی به زندان افتاده بود. او بعداً به‌دلیل نبود مدرک آزاد شد و به خارج از ایران رفت، تا حدود چهار سال قبل از اعدامش که دوباره به ایران بازگشت. صابرمطلق بار دیگر بازداشت و به اتهام همان قتل که در ۶ شهریور ۱۳۶۰ رخ داده بود، به اعدام محکوم شد، اما هیچ اطلاعاتی در مورد پرونده او یا محاکمه مجددش در دست نیست. او ۴ آذرماه ۱۴۰۲ در زندان مرکزی رشت در سکوت اعدام شد.[8]

پانوشت‌ها:

[1] https://iranhr.net/fa/articles/5742/

[2] https://iranhr.net/fa/articles/5782/

[3] https://iranhr.net/fa/articles/5768/

[4] سازمان حقوق بشر ایران، گزارش مدافعان حقوق بشر ۲۰۲۳، ص ۴۴: https://iranhr.net/media/files/HRD_2023_Eng_Final.pdf

[5] https://iranhr.net/fa/articles/6307/

[6] https://iranhr.net/fa/articles/6290/

[7] https://iranhr.net/fa/articles/6364/

[8] https://iranhr.net/fa/articles/6370/