رضوانه احمدخان‌بیگی

سن: ۳۶ سال
حوزه فعالیت: فعال حقوق بشر
وضعیت: آزاد
وضعیت حقوقی: ۲۰ ماه حبس و یک پرونده باز
حقوق نقض‌شده: بازداشت خودسرانه، فقدان دادرسی عادلانه و روند قانونی، محرومیت از رسیدگی درمانی، حبس انفرادی طولانی‌مدت

رضوانه احمدخان‌بیگی نخستین‌بار ۲۶ دی‌ماه ۱۳۹۶ به‌دلیل شعارنویسی بازداشت و در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب به چهار سال و پنج ماه حبس،‌ محکوم  و ۲۱ بهمن ۱۳۹۷ آزاد شد. 

او یک سال پس از آزادی، در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ با یورش مأموران اطلاعات به منزلش، مورد ضرب‌و‌شتم قرار گرفت و بار دیگر بازداشت شد. او را برای بازجویی به بند ۱-الف اطلاعات سپاه و بعد از ۲۶ روز، به بند عمومی زندان اوین انتقال دادند و در ۱۱ اسفند همان سال با وثیقه آزاد شد.  

شعبه ۲۴ دادگاه انقلاب تهران ۱۳ بهمن  ۱۳۹۸ احمدخان‌بیگی را به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» به ۶ سال حبس محکوم کرد. این حکم اردیبهشت ۱۳۹۹ در شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر تأیید شد.

احمدخان‌بیگی که به دیسک کمر، بیماری قلبی و صرع مبتلا بود، در دوران حبس چندین‌بار دچار حملات صرع (تشنج)‌ شد؛ با این حال،  از رسیدگی پزشکی مناسب و اعزام به بیمارستان محروم ماند.

درپی اعتراض او و همسرش به‌علاوه اعتصاب غذای او، احمدخان‌بیگی ابتدا در مرداد ۱۳۹۹ و سپس در تیرماه ۱۴۰۰ به مرخصی درمانی اعزام و سرانجام به‌صورت مشروط از زندان اوین آزاد شد. 

نیروهای پلیس امنیت در ۲۷ شهریور ۱۴۰۲ بار دیگر این زوج فعال مدنی را بازداشت و به زندان اوین منتقل کردند. احمدخان‌بیگی که در دوران حبس باردار بود،‌ دی ماه همان سال در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری، به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی و تبلیغ علیه نظام» محاکمه و به پنج سال حبس محکوم شد. این حکم در شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر تهران تأیید شد، اما بعدتر به ۲۰ ماه کاهش یافت.

با فرارسیدن زمان زایمان و کارشکنی‌های متعدد مقام‌های قضایی و مسئولان زندان، احمدخان‌بیگی ۲۸ شهریور ۱۴۰۳ به مدت ۱۰ روز از زندان مرخص شد. در‌حالی‌که مرخصی ۸ ماهه او در سامانه قضایی ثبت شده بود، مقام‌ها دستور بازگشتش  در ۷ مهر را در شرایطی صادر کردند که همسرش نیز در زندان به‌سر می‌برد. احمدخان‌بیگی که تنها سرپرست نوزاد بود، اعلام کرد دادیار ناظر به‌طور غیرقانونی حکم او را غیبت اعلام کرده است و به‌دلیل غیرقانونی بودن این اقدام، از معرفی خود به زندان سر باز زد.

هم‌زمان با جنگ دوازده‌ روزه جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل و افزایش فشارها بر فعالان مدنی، مأموران اطلاعات با هجوم به منزل احمدخان‌بیگی و همسرش، بهفر لاله‌زاری، در روز ۱۵ تیرماه ۱۴۰۴، او را با وجود کودک شیرخوار بازداشت کردند. او پس از ساعت‌ها بازجویی و تهدید و هشدار برای توقف اطلاع‌رسانی درباره وضعیت زندانیان سیاسی آزاد شد. 

در حال حاضر، حکم رضوانه احمدخان‌بیگی به‌علت سرپرستی فرزند خردسالش متوقف شده است، ولی به او گفته‌اند که درصورت ادامه فعالیت مدنی، برای ادامه حبس به زندان فراخوانده خواهد شد.