جعفر پناهی

سن: متولد سال ۱۳۳۹

حوزه فعالیت: هنرمند

وضعیت: آزاد با وثیقه

وضعیت حقوقی: محکوم به مجموع ۶ سال و یک ماه حبس در دو پرونده؛ یک سال حبس تأییدشده پس از رد واخواهی و پنج سال و یک ماه حبس در حکم غیابی جدید؛ مصادره اموال 

حقوق نقض‌شده: حق آزادی بیان و فعالیت هنری و مدنی، حق مالکیت، حق آزادی رفت‌وآمد و حق دادرسی عادلانه

جعفر پناهی یکی از شناخته‌شده‌ترین فیلم‌سازان ایرانی در سطح بین‌المللی و برنده جوایز معتبر سینمایی ونیز، برلین و کن  و همچنین یکی از فعالان ضد مجازات مرگ و از اعضای اصلی کارزار لگام (لغو گام‌به‌گام مجازات اعدام) است که طی دهه‌های اخیر با ممنوعیت‌، بازداشت‌ و حبس روبه‌رو بوده است.

او آذرماه ۱۳۸۹ با اتهامات «اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام» به شش سال حبس تعزیری و ۲۰ سال محرومیت از ساختن فیلم، نوشتن فیلمنامه، مسافرت به خارج از کشور و مصاحبه با رسانه‌ها و مطبوعات محکوم شد.

 در تیرماه ۱۴۰۱ زمانی که برای پی‌گیری وضعیت همکاران بازداشت شده‌اش، محمد رسول‌اف و مصطفی آل‌احمد، به دادسرای زندان اوین مراجعه کرده بود، بازداشت شد و حکم  ۶ سال حبس او به اجرا درآمد. 

در زندان با وجود آن‌که دیوان‌عالی کشور با درخواست تجدید نظر او موافقت کرده‌ و در حالی که وثیقه آماده بود،‌ با آزادی او مخالفت شد. پناهی به نشانه اعتراض اعتصاب غذا کرد و سرانجام در ۱۶ بهمن ۱۴۰۱ با تودیع وثیقه از زندان اوین آزاد شد.  حکم حبس او یک ماه بعد در شعبه ۹ دیوان‌عالی کشور نقض و پرونده به شعبه ۲۱ دادگاه تجدیدنظر تهران ارجاع شد. 

پناهی در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲ پس‌از ۱۴ سال ممنوع‌الخروجی، کشور را ترک کرد. گذرنامه پناهی در سال ۱۳۸۸ زمانی‌که قصد سفر به پاریس را داشت، توقیف شده و او بعدتر در سال ۱۳۸۹ با حکم قضایی ممنوع‌الخروج شده بود. 

شعبه ٢۶ دادگاه انقلاب تهران در آذرماه ۱۴۰۴ پناهی را به‌طور غیابی به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به یک سال حبس تعزیری و دو سال ممنوعیت خروج از کشور و عضویت در گروه‌ها یا دسته‌جات سیاسی و اجتماعی محکوم کرد. در زمان صدور این حکم، پناهی که در خارج از کشور بود اعلام کرد هرگز قصد پناهندگی ندارد و ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ به ایران بازگشت. 

وکلای پناهی درخواست تجدیدنظر در حکم غیابی اخیر را دادند که با پذیرش آن، اعلام شد شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری در تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ به این پرونده رسیدگی می‌کند. 

در ۱۷ خرداد ۱۴۰۵، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران با رد درخواست واخواهی جعفر پناهی، حکم یک سال حبس او به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» را تأیید کرد.

در ۵ آبان ۱۴۰۵، مصطفی نیلی، وکیل پناهی، از صدور حکم غیابی جدید شامل پنج سال و یک ماه حبس، مصادره تمامی اموال منقول و غیرمنقول، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال محرومیت از فعالیت در شبکه‌های اجتماعی خبر داد. این حکم بدون ابلاغ وقت رسیدگی صادر شد و پناهی پس از مسدودشدن حساب‌های بانکی خود از آن مطلع شد. به گفته وکیلش، سه پرونده قضایی علیه او مفتوح است.

در ۹ آبان ۱۴۰۵، قوه قضاییه از احضار جعفر پناهی برای اجرای حکم پنج سال و یک ماه حبس و آغاز روند شناسایی و توقیف تمامی اموال او به نفع دولت خبر داد.

پناهی در حال حاضر با قید وثیقه آزاد است.